Reptielen en amfibieën

Levendbarende hagedis

Zootoca vivipara

Ook genoemd: kleine hagedis

Levendbarende hagedis (Zootoca vivipara).

Malene Thyssen (User Malene ). Licentie: CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons.

Nederlandse naam
Levendbarende hagedis
Wetenschappelijke naam
Zootoca vivipara
Diergroep
Reptielen en amfibieën
Familie
echte hagedissen (Lacertidae)
Orde
schubreptielen (Squamata)
Lengte
12–16 cm. Nederlandse dieren.
Gewicht
Niet goed vastgesteld. Niet vastgelegd als bereik.
Levensduur
4–6 jaar. Ouder komt voor.
Snelheid
Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
Voedsel
kleine insecten en spinnen
Leefgebied
grasland, bos, wetland
Verspreiding
Europa, Nederland
Status
Niet bedreigd (LC). Wereldwijd.

De levendbarende hagedis is de kleine, bruine hagedis van vochtige heide en bosrand. De jongen worden geboren, niet als ei in het zand gelegd. In het uiterste zuiden van het areaal leggen sommige populaties wél eieren.

Vergelijk met zandhagedis

Hoe ziet een levendbarende hagedis eruit?

Slank, bruin, met een donkere rugstreep en lichte vlekjes. Minder fors dan de zandhagedis en zonder de felle groene flanken. De staart is lang en breekbaar.

Levendbarende hagedis in de omgeving van de foto (Zootoca vivipara).

Levendbarende hagedis in de omgeving van de foto (Zootoca vivipara). böhringer friedrich.

Hoe groot wordt een levendbarende hagedis?

Totale lengte ongeveer 12 tot 16 cm, inclusief staart.

Waar leeft een levendbarende hagedis?

Vochtige heide, hoogveen, bosrand en berm. Komt verder noordelijk voor dan de meeste reptielen, tot in het noorden van Scandinavië.

Waar komt een levendbarende hagedis voor?

Een groot deel van Europa en Noord-Azië. In Nederland op de zandgronden, ook op vochtigere plekken dan de zandhagedis.

Heide en bosrand. Beschermd.

Wat eet een levendbarende hagedis?

Kleine insecten en spinnen.

Hoe gedraagt een levendbarende hagedis zich?

Zont kort en vlucht in de vegetatie. De Nederlandse dieren zijn eierlevendbarend.

Hoe plant een levendbarende hagedis zich voort?

De jongen worden in een vlies geboren en komen meteen vrij. Meestal vier tot acht.

Hoe oud wordt een levendbarende hagedis?

Vaak 4 tot 6 jaar. Ouder komt voor.

Wordt een levendbarende hagedis bedreigd?

Verdroging en versnippering. Wereldwijd niet bedreigd. In Nederland beschermd.

IUCN: niet bedreigd.

Wist je dat?

De soortnaam vivipara betekent levendbarend. In Spanje en omstreken leggen verwante populaties eieren. In Nederland niet.

Interessante feiten over levendbarende hagedis

  • Kleiner dan de zandhagedis.
  • Jongen worden geboren.
  • Komt ver noordelijk voor.

Veelgestelde vragen over levendbarende hagedis

Legt deze hagedis eieren?

In Nederland worden de jongen levend geboren. In het zuiden van Europa doen sommige populaties dat anders.

Hoe groot is het dier?

Ongeveer 12 tot 16 cm inclusief staart.

Vergelijkbare dieren

Gerelateerde categorieën

Bronnen en verdere informatie

Laatst gecontroleerd: 2 oktober 2026.