Reptielen en amfibieën
Zandhagedis
Lacerta agilis
Quartl. Licentie: CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons.
- Nederlandse naam
- Zandhagedis
- Wetenschappelijke naam
- Lacerta agilis
- Diergroep
- Reptielen en amfibieën
- Familie
- echte hagedissen (Lacertidae)
- Orde
- schubreptielen (Squamata)
- Lengte
- 16–20 cm. Kop-romp ongeveer 7 tot 9 cm.
- Gewicht
- Niet goed vastgesteld. Niet als één bereik vastgelegd.
- Levensduur
- 5–8 jaar. Ouder komt voor.
- Snelheid
- Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
- Voedsel
- insecten en spinnen
- Leefgebied
- grasland, kust
- Verspreiding
- Europa, Nederland
- Status
- Niet bedreigd (LC). Wereldwijd.
De zandhagedis is de forsere hagedis van de Nederlandse heide. Mannetjes krijgen in het voorjaar groene flanken. De levendbarende hagedis is kleiner en minder groen.
Hoe ziet een zandhagedis eruit?
Stevige bouw, relatief grote kop, bruine rug met lichte vlekken en donkere flanken met lichte oogvlekken. Mannetje in de paartijd heldergroen aan de zijkant. De staart kan afbreken en groeit korter terug.
Zandhagedis in de omgeving van de foto (Lacerta agilis). Quartl.
Hoe groot wordt een zandhagedis?
Totale lengte ongeveer 16 tot 20 cm, waarvan de staart meer dan de helft is. Kop-romplengte ongeveer 7 tot 9 cm.
Waar leeft een zandhagedis?
Droge heide, duin en spoortalud met open zand om te zonnen en struik om in te vluchten.
Waar komt een zandhagedis voor?
Europa en Azië. In Nederland op de binnenlandse zandgronden en in de duinen.
Heide en duin. Beschermd.
Wat eet een zandhagedis?
Insecten, spinnen en andere kleine dieren.
Hoe gedraagt een zandhagedis zich?
Overdag bij zon. Mannetjes verdedigen een plek. De soort legt eieren, anders dan de levendbarende hagedis.
Hoe plant een zandhagedis zich voort?
Eieren in open zand, vaak vijf tot tien. De warmte van het zand broedt ze uit.
Hoe oud wordt een zandhagedis?
Vaak 5 tot 8 jaar. Ouder komt voor.
Wordt een zandhagedis bedreigd?
Dichtgroeien van heide, recreatie op zonplekken en versnippering. Wereldwijd niet bedreigd. In Nederland beschermd.
IUCN: niet bedreigd.
Een groene flank in het voorjaar hoort bij het mannetje. Buiten de paartijd is dat groen minder fel.
Interessante feiten over zandhagedis
- Legt eieren.
- Mannetje groen in de paartijd.
- Staart kan afbreken.
Veelgestelde vragen over zandhagedis
Wat is het verschil met de levendbarende hagedis?
De zandhagedis is forser, legt eieren en het mannetje wordt groen. De levendbarende hagedis is kleiner, dunner en brengt jongen levend ter wereld.
Hoe groot is een zandhagedis?
Ongeveer 16 tot 20 cm inclusief staart.
Vergelijkbare dieren
Gerelateerde categorieën
Artikelen
Bronnen en verdere informatie
- RAVON. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- IUCN Red List. Geraadpleegd op 2026-10-02.