Reptielen en amfibieën
Alpenwatersalamander
Ichthyosaura alpestris
OhWeh. Licentie: CC BY-SA 2.5. Bron op Wikimedia Commons.
- Nederlandse naam
- Alpenwatersalamander
- Wetenschappelijke naam
- Ichthyosaura alpestris
- Diergroep
- Reptielen en amfibieën
- Familie
- echte salamanders (Salamandridae)
- Orde
- salamanders (Caudata)
- Lengte
- 8–12 cm. Volwassen dier.
- Gewicht
- Niet goed vastgesteld. Niet vastgelegd.
- Levensduur
- 7–10 jaar. Ouder komt voor.
- Snelheid
- Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
- Voedsel
- kleine ongewervelden
- Leefgebied
- bos, tuin, wetland
- Verspreiding
- Europa, Nederland
- Status
- Niet bedreigd (LC). Wereldwijd.
De alpenwatersalamander is in het water herkenbaar aan de oranje buik zonder vlekken en, bij het mannetje, een lage kam. Op het land is het dier donker en onopvallend.
Hoe ziet een alpenwatersalamander eruit?
In de paartijd: donkerblauwe rug, oranje buik zonder zwarte vlekken, en bij het mannetje een lage rugkam en een zwart-wit geblokte flank. Het vrouwtje is minder contrastrijk. Op het land dof en donker. De kamsalamander is groter en heeft een buik mét zwarte vlekken.
Alpenwatersalamander in de omgeving van de foto (Ichthyosaura alpestris). OhWeh.
Hoe groot wordt een alpenwatersalamander?
Ongeveer 8 tot 12 cm inclusief staart.
Waar leeft een alpenwatersalamander?
Poelen, vijvers en bosrand. Buiten de paartijd op het land onder hout en stenen.
Waar komt een alpenwatersalamander voor?
Midden-Europa. In Nederland algemeen op de zandgronden en in Zuid-Limburg, minder in het westen.
Algemeen op zandgrond. Beschermd.
Wat eet een alpenwatersalamander?
Kleine waterdieren in het voorjaar, op het land insecten, wormpjes en slakken.
Hoe gedraagt een alpenwatersalamander zich?
Het mannetje maakt een baltsdans in het water. De soort is vooral ’s nachts op het land actief. De larve heeft uitwendige kieuwen en lijkt niet op een kikkervisje: er zijn vier poten en een staart vanaf het begin.
Hoe plant een alpenwatersalamander zich voort?
Eieren worden één voor één in een gevouwen blad geplakt. De larven metamorfoseren in de zomer.
Hoe oud wordt een alpenwatersalamander?
Vaak 7 tot 10 jaar. Ouder komt voor.
Wordt een alpenwatersalamander bedreigd?
Vis in poelen en dichtgroeien. Niet bedreigd. Beschermd.
IUCN: niet bedreigd.
Een salamanderlarve heeft uitwendige kieuwen. Een kikkervisje krijgt eerst een rond lichaam en verliest later de staart.
Interessante feiten over alpenwatersalamander
- Oranje buik zonder vlekken.
- Mannetje met lage kam.
- Eieren in bladeren.
Veelgestelde vragen over alpenwatersalamander
Wat is het verschil met de kamsalamander?
De kamsalamander is groter, het mannetje heeft een hoge getande kam, en de buik is oranje mét zwarte vlekken.
Is een salamander een hagedis?
Nee. Een salamander is een amfibie met een vochtige huid. Een hagedis is een reptiel met schubben.
Vergelijkbare dieren
Gerelateerde categorieën
Bronnen en verdere informatie
- RAVON. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- IUCN Red List. Geraadpleegd op 2026-10-02.