Vogels

Knobbelzwaan

Cygnus olor

Ook genoemd: zwaan, zwanen

Knobbelzwaan (Cygnus olor).

Richard Bartz, Munich Makro Freak. Licentie: CC BY-SA 2.5. Bron op Wikimedia Commons.

Nederlandse naam
Knobbelzwaan
Wetenschappelijke naam
Cygnus olor
Diergroep
Vogels
Familie
eendachtigen (Anatidae)
Orde
eendvogels (Anseriformes)
Lengte
140–160 cm. Spanwijdte ongeveer 200 tot 240 cm.
Gewicht
8–12 kg. Mannetjes zwaarder.
Levensduur
10–20 jaar. Ouder dan 20 jaar komt voor.
Snelheid
Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
Voedsel
waterplanten en gras
Leefgebied
meer, rivier, wetland
Verspreiding
Europa, Nederland
Status
Niet bedreigd (LC). Wereldwijd.

De knobbelzwaan is de grote witte zwaan met een oranje snavel en een zwarte knobbel. Wilde zwaan en kleine zwaan hebben een gele snavel en geen knobbel.

Vergelijk met wilde eend

Hoe ziet een knobbelzwaan eruit?

Volledig wit verenkleed bij volwassen vogels, oranje snavel met zwarte basis en knobbel, een S-vormige hals. Het mannetje heeft in de broedtijd een grotere knobbel. Jongen zijn grijsbruin. Op het water houdt de vogel de vleugels soms iets bol, als een zeil.

Knobbelzwaan in de omgeving van de foto (Cygnus olor).

Knobbelzwaan in de omgeving van de foto (Cygnus olor). This picture was realized by Richard Bartz by using a Canon EF 70-300mm f/4-5.6 IS USM Lens.

Hoe groot wordt een knobbelzwaan?

Ongeveer 140 tot 160 cm lang. Spanwijdte ongeveer 200 tot 240 cm. Gewicht meestal 8 tot 12 kg, mannetjes zwaarder dan vrouwtjes. Uitschieters daarboven komen voor.

Waar leeft een knobbelzwaan?

Parkvijvers, plassen, rivieren en sloten met waterplanten. Ook brak water in de delta.

Waar komt een knobbelzwaan voor?

Europa en ingevoerd elders. In Nederland zeer algemeen, deels van tamme oorsprong, deels wild. Standvogel, met lokale verplaatsingen bij ijs.

Zeer algemeen op plassen en in parken.

Wat eet een knobbelzwaan?

Waterplanten, die de zwaan met de lange hals van de bodem haalt. Ook gras op de oever. Jongen eten in het begin meer kleine waterdieren.

Hoe gedraagt een knobbelzwaan zich?

Paren zijn territoriaal in de broedtijd en kunnen een kano of een andere zwaan verjagen met opgezette vleugels en een sissend geluid. Buiten de broedtijd verzamelen ze zich in groepen.

Hoe plant een knobbelzwaan zich voort?

Een groot nest van planten aan de oever. Meestal vijf tot acht eieren. Beide ouders begeleiden de grijze jongen, de pulletjes of zwanenkuikens.

Hoe oud wordt een knobbelzwaan?

Vaak 10 tot 20 jaar in het wild. In parken worden dieren ouder, soms ouder dan 20 jaar. Records boven de 30 jaar zijn uitzonderlijk.

Wordt een knobbelzwaan bedreigd?

Lood (historisch), visdraad, botsingen met leidingen en vervuilde wateren. Niet bedreigd.

IUCN: niet bedreigd.

Wist je dat?

De knobbel zit op de snavel van beide geslachten. Bij het mannetje wordt hij in het voorjaar groter.

Interessante feiten over knobbelzwaan

  • Oranje snavel, niet geel.
  • Jongen zijn grijs, niet wit.
  • Eet vooral waterplanten.

Veelgestelde vragen over knobbelzwaan

Wat is het verschil met een wilde zwaan?

De wilde zwaan heeft een gele snavel zonder knobbel en houdt de hals rechter. De knobbelzwaan heeft een oranje snavel met een zwarte knobbel.

Hoe zwaar is een knobbelzwaan?

Meestal 8 tot 12 kg. Mannetjes zijn zwaarder dan vrouwtjes.

Wat eet een zwaan?

Vooral waterplanten en gras.

Vergelijkbare dieren

Gerelateerde categorieën

Bronnen en verdere informatie

Laatst gecontroleerd: 2 oktober 2026.